OECD: Ulja e normave të interesit do të përfundojë vitin e ardhshëm në ekonomitë kryesore

Ekonomitë kryesore do të përfundojnë ciklet aktuale të uljes së normave të interesit deri në fund të vitit 2026, sipas parashikimeve të reja të OECD-së, të cilat sugjerojnë se shumica e bankave qendrore të mëdha kanë pak hapësirë për një politikë më të lirshme, pavarësisht ngadalësimit të pritshëm të rritjes.

Organizata me qendër në Paris pret që Rezerva Federale e SHBA-së të ulë normat e interesit vetëm edhe dy herë deri në fund të 2026-s, përpara se të mbajë normën e fondeve federale në intervalin 3.25% – 3.5% gjatë gjithë vitit 2027.

Banka qendrore amerikane po përpiqet të balancojë efektet inflacioniste të tarifave tregtare me dobësimin e tregut të punës.

OECD publikoi të martën parashikimet e saj më të fundit, teksa Presidenti Donald Trump po përgatitet të emërojë një kryetar të ri të Fed-it, i cili do të jetë nën presion të fortë për të ulur kostot e huamarrjes, dhe ndërsa vendimi i dhjetorit për normat e interesit është tejet i balancuar.

OECD-ja tha se nuk pret ulje të mëtejshme të normave të interesit në Eurozonë apo Kanada, por parashikon një shtrëngim të qëndrueshëm të politikës monetare në Japoni, ku inflacioni po stabilizohet rreth nivelit 2%.

Në Mbretërinë e Bashkuar, uljet e normave nga Banka e Anglisë “do të ndalen në gjysmën e parë të vitit 2026”, tha OECD-ja, ndërsa Rezerva Bankare e Australisë pritet të arrijë në një pikë të ngjashme në gjysmën e dytë të vitit.

Vlerësimet e reja sugjerojnë se, në shumë vende, normat e interesit do të duhet të qëndrojnë më të larta se nivelet e para pandemisë për të mbajtur nën kontroll inflacionin, pjesërisht sepse borxhi publik është në nivele më të larta se sa ishte tipike më parë.

“In shumë ekonomi të përparuara, normat reale të politikës monetare tashmë janë pranë ose brenda intervaleve të vlerësuara për normat reale neutrale [nivele në të cilat politika monetare as nuk stimulon, as nuk frenon rritjen ekonomike], dhe të gjitha pritet të jenë në këto nivele në fund të vitit 2027,” tha OECD-ja.

Organizata argumenton se ekonomia globale e ka përballuar deri tani më mirë se sa pritej tronditjen e shkaktuar nga tarifat e Trump-it, me PBB-në që pritet të zgjerohet me 3.2% në 2025, përpara se rritja të ngadalësohet në 2.9% në 2026 dhe 3.1% në 2027 — në linjë të gjerë me parashikimet e fundit të FMN-së.

Kjo vjen pjesërisht nga rritja e investimeve të lidhura me inteligjencën artificiale, të cilat kanë nxitur prodhimin industrial në SHBA dhe në shumë ekonomi aziatike.

OECD tani pret që ekonomia amerikane të zgjerohet me 2% në 2025, nga parashikimi i përkohshëm i shtatorit prej 1.8%, me rritjen që pritet të bëhet më pak e varur nga AI gjatë vitit.

Rritja ekonomike gjithsesi pritet të ngadalësohet vitin e ardhshëm, teksa efektet e tarifave rriten, por në një masë më të vogël se sa pritej më parë, me PBB-në që pritet të rritet me 1.7% në 2026.

OECD ka përmirësuar gjithashtu parashikimet e saj për 2025 për Eurozonën dhe Japoninë — të dyja tani parashikohen të rriten me 1.3% — si dhe për ekonomitë kryesore në zhvillim, përfshirë Brazilin dhe Indinë.

Mbretëria e Bashkuar pritet të performojë më mirë se sa mendohej në 2026, sipas OECD-së, me rritjen që ngadalësohet nga 1.4% këtë vit në 1.2%, në vend të 1% të parashikuar në shtator.

Por Åsa Johansson, zëvendësdrejtoreshë e drejtorisë së statistikave dhe të dhënave të OECD-së, paralajmëroi se zgjerimi global mbetet “i brishtë dhe nuk duhet marrë i mirëqenë.”

OECD paralajmëroi se një rishënjim i papritur i aktiveve, nëse optimizmi rreth inteligjencës artificiale do të zhdukej, mund të “përforcohej nga shitjet e detyruara të aktiveve” nga institucionet financiare jobankare, të cilat po bëhen gjithnjë e më të ndërthurura me sistemin tradicional financiar.

Ajo u bëri gjithashtu thirrje qeverive të shfrytëzojnë këtë periudhë relative stabiliteti për të adresuar peshën në rritje të borxheve publike. Vetëm disa vende — përfshirë Francën, Italinë, Poloninë dhe Mbretërinë e Bashkuar — po planifikojnë shtrëngim të ndjeshëm fiskal gjatë dy viteve të ardhshme, vuri në dukje OECD-ja.

Organizata shtoi se qeveria e Mbretërisë së Bashkuar kishte qenë “e kujdesshme” duke rritur hapësirën e saj për gabime kundrejt rregullave fiskale në Buxhetin e javës së kaluar.

OECD tha se vende si Gjermania kanë hapësirë për të rritur borxhin dhe mund të mbështesin nivele më të larta të shpenzimeve të mbrojtjes “për një kohë”, por edhe këtu presionet për të rritur shpenzimet për shëndetësinë, kujdesin social dhe masat klimatike “me kohë do të përthithin çdo hapësirë fiskale për manovrim.”/ FT