Bashkëpunimi nuk është zhdukur, thjesht është i vështirë për t’u arritur

Kriza klimatike po vë në provë jo vetëm teknologjitë dhe politikat tona, por mbi të gjitha aftësinë për të bashkëpunuar.

Në një botë ku sfidat globale po ecin më shpejt se institucionet tradicionale, bashkëpunimi ka mbetur një aftësi jetike, por edhe më e vështira për t’u ushtruar.

Por, me besim, qeverisje të drejtë, financim të qëndrueshëm dhe përfshirje reale, bashkëpunimi mund të shndërrohet në forcën që ndryshon sisteme.

Dhjetë vjet pas Marrëveshjes së Parisit, situata mbetet alarmante: Raporti “Emissions Gap 2025” paralajmëron se temperatura mesatare globale pritet të kalojë 1.5°C dhe do të jetë e vështirë të rikthehet.

Politikat aktuale na çojnë drejt 2.8°C deri në fund të shekullit, ndërsa zbatimi i plotë i detyrimeve kombëtare do ta ulte vetëm në 2.3–2.5°C.

Edhe pse po shihen partneritete të reja klimatike, vetëm 17% e Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm janë në rrugën e duhur.

Problemi nuk është mungesa e ambicies, por fakti që bashkëpunimi shpesh trajtohet si vlerë morale, jo si disiplinë.

Pesë elementët kyç që e kthejnë ambicien në rezultate të matshme janë:

1. Besimi si infrastrukturë
Pa besim, bashkëpunimi nuk funksionon. Shembull i mirë është Lancet Countdown, një rrjet global me qindra studiues, që përgatit analiza të bazuara në të dhëna të verifikuara për lidhjen mes klimës dhe shëndetit.

Duke ofruar transparencë dhe prova shkencore të qëndrueshme, iniciativa u jep politikëbërësve informacion të besueshëm dhe krijon bazën e nevojshme për vendimmarrje të përbashkët.

2. Vizion i përbashkët
Iniciativa “Canopy” bashkon mbi 1,000 kompani dhe komunitete indigjene për të krijuar alternativa të qëndrueshme në industrinë e letrës, paketimit dhe tekstileve, duke ndryshuar tregje që dikur dukeshin të patundura.

3. Qeverisje e drejtë dhe e qëndrueshme
Një shembull i mirë është rrjeti “Plastics Pact” bashkon mbi 900 organizata me objektiva të përbashkëta për dizajn, ripërdorim dhe riciklim, duke siguruar llogaridhënie dhe progres të matshëm.

4. Financim që rritet me misionin
“Sustainable Sovereign Debt Hub” po transformon tregun e borxhit sovran duke integruar objektivat e klimës dhe natyrës në strukturat e borxhit, duke krijuar mundësi financimi për zhvillim të qëndrueshëm.

5. Përfshirje që shpërndan pushtet
Shembulli i SEWA në Indi tregon transformim real: gratë që punonin në kripore po shndërrohen në sipërmarrëse të energjisë diellore, duke rritur të ardhurat dhe ulur emetimet me mijëra tonë CO₂.

Lidershipi i së ardhmes
Ndërsa multilateralizmi tradicional është nën presion, forma të reja bashkëpunimi po dalin në pah, të mbështetura në besim, qeverisje të përbashkët dhe financim të kombinuar.

Organizatat që ecin përpara e shohin bashkëpunimin si aftësi kyçe drejtuesish, jo si nismë rastësore. / WEF